استادیار پژوهشی، مؤسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران.
چکیده
کشت برنج در شمال کشور عمدتاً بهروش نشاکاری انجام میشود. این روش نیازمند نیروی کار زیاد و هزینه بالایی است. در سالهای اخیر با افزایش دستمزد کارگران و کمبود نیروی کار فصلی، ادامه نشاکاری برای بسیاری از کشاورزان سخت و پرهزینه شده است. این شرایط باعث کاهش سودآوری شالیکاری و نگرانی از تداوم تولید برنج در منطقه شده است. این درحالی است که امروزه کشت مستقیم برنج بهعنوان یک روش جایگزین مطرح شده است. در این شیوه، بذر بهطور مستقیم در زمین اصلی کاشته یا پخش شده و نیاز به احداث خزانه و پرورش نشا نمیباشد و نشاکاری دستی از بین میرود. تحقیقات نشان داده که این روش میتواند هزینههای تولید را کاهش دهد، نیاز به نیروی کار را کمتر کند و در عینحال عملکرد قابل قبولی داشته باشد. کیفیت برنج تولیدی نیز در این روش حفظ میشود و ظاهر و پخت دانه مطلوب باقی میماند. کشاورزان میتوانند با آمادهسازی دقیق و تراز کردن زمین، کنترل اولیه علفهای هرز، خیساندن و پیشجوانهدار کردن بذر، بذرپاشی یکنواخت در زمین مرطوب، مدیریت مناسب آب، کوددهی متعادل و کنترل بهموقع علفهای هرز و آفات در طول دوره رشد برنج، این روش را با موفقیت اجرا کنند. توصیه میشود ابتدا در بخشی از مزرعه بهصورت آزمایشی اجرا شده تا تجربه لازم کسب شود. بهطورکلی، کشت مستقیم برنج بر بستر مرطوب در شرایط فعلی کمبود کارگر و افزایش هزینهها، گزینهای عملی و اقتصادی برای شالیکاران شمال کشور است که میتواند به حفظ تولید، کاهش فشار کاری و بهبود سودآوری کمک کند.
)