معرفی ارقام برتر باقلا (Vicia faba L.) در نظام کشت دوم شالیزارهای شمال کشور

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسندگان

1 دانشیار پژوهش، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، گرگان، ایران

2 دانشیار پژوهش، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، کرج، ایران

3 دانشیار پژوهش، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، موسسه تحقیقات برنج کشور، آمل، ایران

4 محقق، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، موسسه تحقیقات برنج کشور، رشت، ایران

چکیده

زمین‌های شالیزاری در استان‌های شمالی پس از برداشت برنج، چند ماه بدون کشت رها می‌شوند که این موضوع باعث کاهش درآمد کشاورزان و عدم بهره‌وری از خاک می‌شود. کشت محصولات پاییزه (مانند باقلا) به‌عنوان کشت دوم، در کنار افزایش درآمد، باعث تثبیت نیتروژن و بهبود ساختمان خاک می‌شود. در این بررسی، ارقام جدید هما، هامون و هیرکان به‌همراه رقم شاهد (فیض)، در آمل و رشت در سال زراعی 1403-1402 ارزیابی شدند. براساس نتایج حاصله، ارقام جدید از نظر عملکرد غلاف سبز و دانه خشک نسبت به شاهد برتر بودند. از نظر عملکرد غلاف سبز، رقم هیرکان در رشت و آمل به‌ترتیب 15 و 16 تن در هکتار و رقم هما 30/15 و 88/14 تن در هکتار تولید داشتند که در مقایسه با رقم فیض (به‌ترتیب 20/12 و 60/14 تن در هکتار) افزایش عملکرد چشمگیری را نشان دادند. همچنین عملکرد دانه خشک رقم هما در رشت و آمل به‌ترتیب ۳۴۶۴ و ۲۴۸۳ و رقم هیرکان ۳۴۲۹ و ۲۲۷۸ کیلوگرم در هکتار ثبت شد که نسبت به رقم شاهد فیض (با عملکرد ۳۱۰۷ و ۲۲۰۰ کیلوگرم در هکتار) بین ۷۸ تا ۳۵۶ کیلوگرم در هکتار برتر بودند. از نظر صفات کیفی، وزن صد دانه ارقام جدید (هما، هیرکان و هامون) بین ۱۳۴ تا ۱۸۵ گرم متغیر بوده و نسبت به رقم فیض (۱۳۷ گرم) برتری محسوسی نشان دادند. این ارقام کیفیت مناسبی برای تازه‌خوری، تهیه کنسرو و خوراک طیور دارند. کشاورزان می‌توانند با جایگزینی این ارقام در تناوب با برنج، ضمن افزایش سودآوری، به حفظ حاصلخیزی خاک نیز کمک کنند.

کلیدواژه‌ها