واکنش ارقام محلی برنج به شوری خاک در شرایط کنترل شده در شهر یاسوج

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسندگان

1 استادیار پژوهش، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز ملی تحقیقات شوری، یزد، ایران

2 دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

3 دانشیار پژوهش، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز ملی تحقیقات شوری، یزد، ایران

چکیده

برنج یکی از گیاهانی است که به شوری آب و خاک بسیار حساس است و این حساسیت در مراحل گیاهچه‎ای و گلدهی بیشتر خود را نشان می‌دهد. نمک اضافی در آب آبیاری یا خاک می‌تواند رشد گیاه را مختل کرده و عملکرد محصول را به‌شدت کاهش دهد. برای شناسایی ارقام متحمل به شوری، آزمایشی روی ۱۰ رقم بومی برنج ایرانی در دانشکده کشاورزی دانشگاه یاسوج انجام شد. گیاهان در چهار سطح شوری مختلف از صفر، 44، 88 و ۱۳۲ میلی‌مولار نمک کشت شدند و پس از برداشت، عملکرد شلتوک آن‌ها اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که با افزایش میزان شوری، عملکرد تمام ارقام کاهش یافت و در بالاترین سطح شوری، این کاهش به ۶۲ درصد رسید که بسیار قابل توجه بود. رقم محلی لنجان عسکری با بالاترین عملکرد (45/49 گرم شلتوک در گلدان) و پس از آن ارقام محلی یاسوج، کامفیروز و دم‌سیاه ممسنی بیشترین عملکرد درشرایط شوری بالا را داشتند. در مقابل، رقم محلی غریب (90/31 گرم شلتوک در گلدان) ضعیف‌ترین عملکرد را در این شرایط شوری نشان داد. براساس یافته‌های این پژوهش، برای کشت در زمین‌های شور منطقه، ارقام لنجان عسکری، محلی یاسوج و کامفیروز بهترین گزینه هستند و بیشترین عملکرد شلتوک را در شرایط شوری نشان دادند. در مقابل، رقم غریب کمترین عملکرد شلتوک را به‌خود اختصاص داد که به کشاورزان توصیه می‌شود از کشت آن در این‌گونه زمین‌ها خودداری کنند.

کلیدواژه‌ها